سبد خرید
جمع آوری کتاب
جمع آوری کتاب
جین آستن کیست؟ از زندگینامه تا آثار و راز مرگ او
نام جین آستن معمولاً تصویری از عمارتهای باشکوه انگلیسی، مهمانیهای رقص، نامههای عاشقانه و گفتوگوهای مؤدبانه را به ذهن میآورد؛ اما جهان داستانی او بسیار پیچیدهتر از این تصویر رمانتیک است. آستن با ظرافتی کمنظیر درباره پول، ازدواج، طبقه اجتماعی، غرور، خودفریبی و محدودیتهای زنان نوشت؛ موضوعاتی که با گذشت بیش از دو قرن همچنان برای خوانندگان آشنا و قابلدرکاند.
او در طول زندگی کوتاه خود تنها شش رمان بلند و کامل به جا گذاشت، اما همین تعداد محدود برای قرار گرفتن نامش در میان تأثیرگذارترین نویسندگان تاریخ ادبیات کافی بود. شخصیتهایی مانند الیزابت بنت، آقای دارسی، اِما وودهاوس و اَن الیوت نهتنها در ادبیات، بلکه در سینما و فرهنگ عامه نیز به چهرههایی ماندگار تبدیل شدهاند.
در این مقاله با زندگی شخصی و ادبی جین آستن، ماجرای ازدواج نکردن او، آثار کامل و ناتمامش، سبک نوشتاری، نظریههای مربوط به مرگ زودهنگام او و بهترین ترتیب مطالعه کتابهای جین آستن آشنا میشویم.
برای تهیه آثار این نویسنده نیز میتوانید نسخههای مختلف کتابهای او را در ماجرابوک جستوجو کنید. ماجرابوک، اولین و بزرگترین مرکز تبادل کتاب خصوصی ایران، امکان خرید کتاب با قیمتهای بسیار مناسب و بهصرفه را فراهم کرده است. در این مجموعه میتوانید با واگذاری کتابهایی که دیگر به آنها نیاز ندارید، اعتبار دریافت کنید و از همان اعتبار برای خرید کتابهای جدید استفاده کنید. ماجرابوک علاوه بر سایت، چهار شعبه حضوری در تهران دارد و مجموعه متنوعی از کتابهای داستانی، دانشگاهی، کودک، روانشناسی، تاریخ، هنر و دیگر ژانرها را در اختیار کتابدوستان قرار میدهد.
جین آستن کیست؟ نگاهی کلی
جین آستن، رماننویس انگلیسی، در ۱۶ دسامبر ۱۷۷۵ در روستای استیونتون در همپشر انگلستان به دنیا آمد و در ۱۸ ژوئیه ۱۸۱۷، در ۴۱سالگی، در شهر وینچستر درگذشت. او بیشتر بهدلیل نگارش رمانهایی شناخته میشود که روابط عاطفی را در پیوند با وضعیت اقتصادی، جایگاه اجتماعی و محدودیتهای زنان بررسی میکنند.
شهرت آستن بیش از همه بر شش رمان اصلی او استوار است:
- عقل و احساس
- غرور و تعصب
- منسفیلد پارک
- اِما
- نورثنگر ابی
- ترغیب
چهار رمان نخست در زمان حیات او و دو رمان آخر پس از مرگش منتشر شدند. آستن در زمان زندگی خود نویسندهای کاملاً ناشناخته نبود، اما نامش روی جلد کتابهایش قرار نمیگرفت. هویت او بهعنوان نویسنده، پس از انتشار «نورثنگر ابی» و «ترغیب» آشکارتر شد.
آنچه جین آستن را از بسیاری از نویسندگان عاشقانه متمایز میکند، نوع نگاه او به عشق است. در داستانهای آستن، عاشق شدن بهتنهایی کافی نیست. شخصیتها باید از غرور، پیشداوری، خودخواهی یا سادهلوحی خود عبور کنند و به شناخت دقیقتری از خود و دیگران برسند. به همین دلیل، ازدواج در آثار او بیشتر از آنکه پایان یک داستان عاشقانه باشد، نتیجه رشد اخلاقی و فکری شخصیتها است.
زندگینامه جین آستن
زندگی جین آستن در ظاهر آرام و کمحادثه بود. او برخلاف بسیاری از نویسندگان مشهور، به کشورهای دور سفر نکرد، وارد محافل سیاسی نشد و زندگی پرماجرایی نداشت. بیشتر عمرش در خانههای خانوادگی و محیطهای روستایی جنوب انگلستان گذشت.
بااینحال، همین زندگی ظاهراً محدود به او امکان داد تا رفتار انسانها را با دقت تماشا کند. مهمانیهای خانوادگی، دیدارهای همسایگان، گفتوگوهای روزمره، خواستگاریها، اختلافات مالی و تلاش خانوادهها برای حفظ جایگاه اجتماعی، مواد اولیه داستانهای او را تشکیل دادند.
کودکی و خانواده جین آستن
جین هفتمین فرزند از هشت فرزند خانواده آستن و دومین دختر خانواده بود. پدرش، کشیش جورج آستن، روحانی کلیسای استیونتون و مردی علاقهمند به مطالعه و آموزش بود. مادرش، کاساندرا لی آستن، از خانوادهای با پیشینه اجتماعی معتبر میآمد و به شوخطبعی و داستانگویی شهرت داشت.
جین شش برادر و تنها یک خواهر به نام کاساندرا داشت. رابطه جین و کاساندرا بسیار نزدیک بود و بخش مهمی از اطلاعاتی که امروز درباره زندگی جین آستن داریم، از نامههایی به دست آمده که او برای خواهرش نوشته است. کاساندرا نهفقط خواهر، بلکه نزدیکترین دوست، محرم اسرار و همراه همیشگی جین بود.
محیط خانه آستن برای پرورش یک نویسنده مناسب بود. خانواده به خواندن کتاب، اجرای نمایشهای خانگی و گفتوگو درباره ادبیات علاقه داشتند. پدر خانواده کتابخانه نسبتاً بزرگی در اختیار فرزندان قرار داده بود و گاهی دانشآموزان را نیز برای آموزش و اقامت در خانه میپذیرفت. این فضای شلوغ و فرهنگی، فرصت مناسبی برای جین فراهم کرد تا از همان کودکی تفاوت شخصیتها و رفتارهای انسانی را مشاهده کند.
تحصیل و نخستین نوشتهها
جین و خواهرش در فاصله سالهای ۱۷۸۳ تا ۱۷۸۶ مدتی در آکسفورد، ساوتهمپتون و سپس مدرسهای در ریدینگ تحصیل کردند. آموزش رسمی او طولانی نبود و بخش اصلی دانشش را از مطالعه شخصی، کتابخانه پدر و محیط فرهنگی خانواده به دست آورد.
او از حدود دوازدهسالگی نوشتن داستانهای کوتاه، نمایشنامههای طنز و روایتهای تقلیدی را آغاز کرد. این نوشتههای نوجوانی که امروزه با عنوان کلی «آثار جوانی» یا Juvenilia شناخته میشوند، نشان میدهند که طنز تند، توجه به رفتارهای مضحک و علاقه به زیرورو کردن قواعد داستانهای عاشقانه از همان ابتدا در آثارش وجود داشت.
از نوشتههای مهم این دوره میتوان به «عشق و دوستی» اشاره کرد؛ اثری که آستن عنوان انگلیسی آن، Love and Freindship، را عمداً یا بر اساس شیوه املایی آن زمان با املایی متفاوت نوشته بود. «تاریخ انگلستان»، «قلعه لزلی» و «کاترین یا آلاچیق» نیز از دیگر نوشتههای اولیه او هستند.
آستن در دهه ۱۷۹۰ نخستین نسخههای آثاری را نوشت که بعدها به رمانهای مشهورش تبدیل شدند. «الینور و ماریان» نسخه اولیه «عقل و احساس» بود و «نخستین برداشتها» بعدها با بازنویسی گسترده به «غرور و تعصب» تبدیل شد. پدر جین در سال ۱۷۹۷ نسخه «نخستین برداشتها» را به یک ناشر پیشنهاد کرد، اما ناشر حتی حاضر نشد متن را برای بررسی بپذیرد.
زندگی در بث، چاوتون و وینچستر
زندگی جین آستن را میتوان بر اساس محل اقامتش به چند دوره مهم تقسیم کرد. دوران کودکی و آغاز نویسندگی او در استیونتون گذشت؛ دورهای که سه رمان اولیهاش در آن شکل گرفتند.
در سال ۱۸۰۱، پس از بازنشستگی پدر، خانواده به شهر بث نقل مکان کردند. بث شهری پررفتوآمد با سالنهای رقص، چشمههای آبمعدنی، مهمانیها و محافل اجتماعی بود. این شهر بعدها در «نورثنگر ابی» و «ترغیب» حضوری مهم پیدا کرد. بااینحال، به نظر میرسد جابهجایی از محیط آشنای استیونتون، ثبات جین را برهم زد و فعالیت ادبی او در این دوره کاهش یافت.
پدر جین در سال ۱۸۰۵ درگذشت. پس از مرگ او، جین، کاساندرا و مادرشان با مشکلات مالی بیشتری مواجه شدند. آنها مدتی میان خانه خویشاوندان رفتوآمد کردند و سپس در ساوتهمپتون ساکن شدند.
نقطه عطف زندگی ادبی آستن در سال ۱۸۰۹ رقم خورد؛ زمانی که برادرش ادوارد خانهای در روستای چاوتون در اختیار جین، کاساندرا، مادرشان و دوست خانوادگیشان مارتا لوید قرار داد. این خانه محیطی امن و ثابت برای نویسندگی فراهم کرد. آستن در چاوتون نسخههای قدیمی آثار خود را بازنویسی کرد و «منسفیلد پارک»، «اِما» و «ترغیب» را نوشت. خانه چاوتون امروز با نام «خانه جین آستن» به موزهای ادبی تبدیل شده است.
در سال ۱۸۱۶ وضعیت جسمی آستن رو به وخامت گذاشت. او با وجود بیماری به نوشتن ادامه داد، اما سرانجام در مارس ۱۸۱۷ نتوانست رمان ناتمام «سندیتون» را ادامه دهد. در ماه مه همان سال برای دسترسی بهتر به پزشک به وینچستر رفت و در خانهای در خیابان کالج اقامت کرد. جین آستن در ۱۸ ژوئیه ۱۸۱۷ در همان خانه درگذشت و در کلیسای جامع وینچستر به خاک سپرده شد.
انتشار آثار بهصورت بینام
فعالیت حرفهای زنان نویسنده در اوایل قرن نوزدهم با محدودیتهای فراوان همراه بود. انتشار رمان، بهویژه رمانی که روابط اجتماعی و رفتار مردان و زنان را نقد میکرد، ممکن بود برای یک زن از خانوادهای محترم نامناسب تلقی شود. جین آستن نیز برای حفظ حریم شخصی و اعتبار خانوادگی، نخستین آثار خود را بدون درج نام کاملش منتشر کرد.
«عقل و احساس» در اکتبر ۱۸۱۱ منتشر شد. روی صفحه عنوان کتاب تنها عبارت By a Lady، به معنای «نوشته یک بانو»، دیده میشد. هزینه و ریسک مالی انتشار بر عهده خود آستن بود، اما موفقیت کتاب راه را برای آثار بعدی باز کرد.
«غرور و تعصب» در سال ۱۸۱۳ با عبارت «نوشته نویسنده عقل و احساس» منتشر شد. پس از آن «منسفیلد پارک» در ۱۸۱۴ و «اِما» در ۱۸۱۵ به چاپ رسیدند. هویت نویسنده در محافل خانوادگی و ادبی تا حدی شناخته شده بود، اما نام «جین آستن» در زمان حیاتش بهصورت رسمی روی جلد رمانهایش قرار نگرفت.
پس از مرگ او، برادرش هنری انتشار «نورثنگر ابی» و «ترغیب» را ترتیب داد. این دو اثر در اواخر سال ۱۸۱۷ در مجموعهای چهارجلدی منتشر شدند و یادداشت زندگینامهای هنری برای نخستین بار جین آستن را بهطور عمومی بهعنوان نویسنده آثار پیشین معرفی کرد.
همسر جین آستن؛ چرا هرگز ازدواج نکرد؟
جین آستن هرگز ازدواج نکرد و بنابراین شخصی با عنوان «همسر جین آستن» وجود نداشته است. بااینحال، مجرد ماندن او به معنای نداشتن تجربه عاطفی، خواستگار یا فرصت ازدواج نبود.
ازدواج برای زنان طبقه متوسط و مرفه انگلستان در دوران آستن، فقط تصمیمی عاشقانه محسوب نمیشد. زنان معمولاً امکان محدودی برای کسب درآمد مستقل داشتند و بسیاری از اموال خانوادگی نیز از طریق وارثان مرد منتقل میشد. در چنین شرایطی، ازدواج میتوانست امنیت اقتصادی و جایگاه اجتماعی یک زن را تعیین کند.
آستن این واقعیت را بهخوبی میشناخت، اما آثار و انتخابهای شخصیاش نشان میدهند که حاضر نبود صرفاً برای دستیابی به رفاه مالی ازدواج کند. او یکبار خواستگاری مناسبی را پذیرفت، اما کمتر از یک روز بعد تصمیم خود را پس گرفت.
تام لفروی؛ عشق ناکام جین آستن
تام لفروی، حقوقدان جوان ایرلندی، مشهورترین مردی است که نامش با زندگی عاطفی جین آستن پیوند خورده است. او در تعطیلات کریسمس سال ۱۷۹۵ به دیدار بستگان خود در نزدیکی استیونتون رفت و در مهمانیها و مراسم رقص با جین آشنا شد.
نامههای جین به کاساندرا نشان میدهند که او و لفروی از گفتوگو و رقصیدن با یکدیگر لذت میبردند. جین با لحنی شوخطبعانه درباره توجه لفروی به خود نوشته و حتی از احتمال دیدار دوباره با او سخن گفته است. این نوشتهها وجود نوعی کشش عاطفی یا دستکم معاشقهای جدی را تأیید میکنند.
بااینحال، شواهد تاریخی برای اثبات یک رابطه عاشقانه طولانی، نامزدی مخفی یا تصمیم به فرار وجود ندارد. لفروی از نظر مالی به حمایت خانوادهاش وابسته بود و انتظار میرفت با فردی دارای موقعیت اقتصادی مناسب ازدواج کند. او پس از پایان تعطیلات منطقه را ترک کرد و سالها بعد با زنی ثروتمند ازدواج کرد.
برخی زندگینامهنویسان تام لفروی را عشق بزرگ زندگی جین آستن دانستهاند، اما مدارک موجود چنین نتیجه قطعیای را ممکن نمیکنند. آنچه با اطمینان بیشتری میتوان گفت این است که میان آن دو علاقهای جوانانه وجود داشت؛ علاقهای که به ازدواج نرسید و بعدها زمینهای جذاب برای روایتهای ادبی و سینمایی فراهم کرد.
خواستگاری هریس بیگویدر
مستندترین تجربه جین آستن در آستانه ازدواج، خواستگاری هریس بیگویدر در دسامبر ۱۸۰۲ است. هریس برادر دوستان نزدیک جین و وارث املاک خانوادگی بود. ازدواج با او میتوانست آینده مالی جین، مادر و خواهرش را تا حد زیادی تأمین کند.
جین در شب دوم دسامبر پیشنهاد ازدواج را پذیرفت. خانواده و دوستان احتمالاً این تصمیم را کاملاً منطقی میدانستند؛ اما صبح روز بعد، او نظرش را تغییر داد، پاسخ مثبت خود را پس گرفت و همراه کاساندرا محل اقامت خانواده بیگویدر را ترک کرد.
دلیل دقیق این تصمیم ثبت نشده است. ممکن است جین پس از یک شب تأمل به این نتیجه رسیده باشد که احترام یا امنیت مالی بدون علاقه واقعی برای ساختن یک زندگی مشترک کافی نیست. این برداشت با مضمون بسیاری از رمانهای او هماهنگ است، اما نباید آن را بهعنوان اعتراف مستقیم خود آستن تلقی کرد.
رد کردن این پیشنهاد تصمیم کوچکی نبود. آستن با این کار از امنیت اقتصادی قابلتوجهی چشم پوشید و زندگی وابسته به حمایت خانواده را پذیرفت. این انتخاب نشان میدهد که او تفاوت میان یک ازدواج مناسب از نظر اجتماعی و یک رابطه پذیرفتنی از نظر عاطفی و اخلاقی را جدی میگرفت.
آیا فیلم «جین شدن» واقعیت دارد؟
فیلم «جین شدن» یا Becoming Jane محصول سال ۲۰۰۷، با بازی آن هاتاوی در نقش جین آستن و جیمز مکآووی در نقش تام لفروی، بر پایه بخشهایی واقعی از جوانی آستن ساخته شده است؛ اما نباید آن را یک زندگینامه کاملاً مستند دانست.
آشنایی جین و تام، حضور آنها در مهمانیهای رقص، علاقه احتمالی میانشان، وابستگی اقتصادی لفروی به خانواده و ازدواج نکردن جین همگی ریشه تاریخی دارند. بااینحال، بخشهای مهمی از فیلم، از جمله رابطه طولانی و پرتنش، فرار عاشقانه و بسیاری از رویاروییهای خصوصی آن دو، ساخته تخیل فیلمنامهنویسان است.
در واقع، منابع تاریخی فقط از چند دیدار و چند اشاره در نامههای جین خبر میدهند. انجمن جین آستن در آمریکای شمالی نیز این فیلم را روایتی میداند که واقعیتهای پراکنده زندگی آستن را با عناصر داستانی ترکیب کرده است. بنابراین «جین شدن» برای آشنایی احساسی با فضای زندگی او جذاب است، اما نمیتوان تمام حوادث آن را واقعیت تاریخی تلقی کرد.
آثار جین آستن
مجموعه اصلی آثار جین آستن شامل شش رمان کامل است. هر یک از این رمانها داستانی مستقل دارند، اما موضوعاتی مانند ازدواج، پول، طبقه اجتماعی، تربیت خانوادگی و شناخت نادرست انسانها از خود در تمام آنها تکرار میشود.
۱. عقل و احساس؛ ۱۸۱۱
نخستین رمان منتشرشده آستن، داستان دو خواهر به نامهای الینور و ماریان دشوود است. الینور رفتاری منطقی، خویشتندار و محتاط دارد، درحالیکه ماریان احساسات خود را آزادانه و گاه بیمحابا بیان میکند. رمان نشان میدهد که نه عقل بدون احساس کامل است و نه احساس بدون قضاوت درست.
۲. غرور و تعصب؛ ۱۸۱۳
مشهورترین اثر جین آستن درباره رابطه الیزابت بنت و آقای دارسی است. برداشتهای شتابزده، تفاوت طبقاتی، غرور و اطلاعات نادرست مانع شناخت واقعی آنها از یکدیگر میشود. جذابیت رمان فقط در داستان عاشقانه آن نیست؛ گفتوگوهای درخشان، شخصیتهای فرعی بهیادماندنی و طنز اجتماعی، «غرور و تعصب» را به یکی از محبوبترین رمانهای جهان تبدیل کردهاند.
۳. منسفیلد پارک؛ ۱۸۱۴
فانی پرایس، دختری از خانوادهای کمدرآمد، برای زندگی و تربیت به خانه خویشاوندان ثروتمندش فرستاده میشود. او در محیطی بزرگ میشود که افرادش از نظر اجتماعی محترماند، اما همیشه از استحکام اخلاقی برخوردار نیستند. «منسفیلد پارک» جدیتر و اخلاقگراتر از بسیاری از آثار دیگر آستن است.
۴. اِما؛ ۱۸۱۵
اِما وودهاوس جوانی ثروتمند، باهوش و مطمئن به قضاوتهای خود است. او تصور میکند استعداد ویژهای در شناخت احساسات دیگران و ترتیب دادن ازدواجهای مناسب دارد، اما دخالتهایش به سوءتفاهمهای فراوان منجر میشود. مسیر اصلی داستان، حرکت اِما از اعتمادبهنفس افراطی به خودشناسی است.
۵. نورثنگر ابی؛ منتشرشده پس از مرگ
کاترین مورلند دختری جوان و شیفته رمانهای گوتیک است. تخیل او سبب میشود اتفاقات عادی را رازآلود و ترسناک تصور کند. آستن در این کتاب هم از رمانهای گوتیک تقلید میکند و هم از حق زنان برای خواندن رمان دفاع میکند. نسخه اولیه اثر با نام «سوزان» در اواخر دهه ۱۷۹۰ نوشته شده بود، اما کتاب سرانجام پس از مرگ نویسنده منتشر شد.
۶. ترغیب؛ منتشرشده پس از مرگ
«ترغیب» آخرین رمان کامل جین آستن و از نظر عاطفی پختهترین اثر او است. اَن الیوت سالها پیش تحت تأثیر توصیه اطرافیان، پیشنهاد ازدواج مردی جوان و بیثروت به نام فردریک ونتورث را رد کرده است. هنگامی که آنها دوباره با یکدیگر روبهرو میشوند، ونتورث به افسری موفق تبدیل شده، اما زخم تصمیم گذشته هنوز باقی است.
برخلاف قهرمانان جوانتر آستن، اَن زنی باتجربه است که با حسرت، گذر زمان و فرصت ازدسترفته روبهرو میشود. همین لحن آرام و اندوهآلود، «ترغیب» را از سایر آثار آستن متمایز میکند.
برای بررسی و خرید نسخههای مختلف آثار این نویسنده میتوانید به بخش دنبال چی میگردی؟ در ماجرابوک مراجعه کنید. در ماجرابوک نسخههای متنوعی از آثار کلاسیک، رمانهای خارجی و کتاب دست دوم با قیمتهای خیلی مناسب و بهصرفه عرضه میشوند. این تنوع به شما اجازه میدهد با توجه به مترجم، ناشر، سال چاپ و بودجه خود، انتخاب دقیقتری داشته باشید و تنها به یک نسخه محدود نباشید.
آثار ناتمام و کمتر شناختهشده
آثار جین آستن به شش رمان مشهور او محدود نمیشوند. نوشتههای کوتاه، داستانهای نوجوانی و رمانهای ناتمامش بخش مهمی از مسیر رشد ادبی او را نشان میدهند.
لیدی سوزان رمانی کوتاه و نامهنگارانه درباره زنی زیبا، زیرک و فریبکار است که برای تأمین آینده خود و دخترش روابط دیگران را هدایت میکند. لیدی سوزان برخلاف بیشتر قهرمانان آستن، شخصیتی اخلاقمدار نیست؛ اما هوش، جسارت و قدرت کلامش او را به شخصیتی بسیار جذاب تبدیل میکند.
واتسونها رمانی ناتمام درباره دختر جوانی به نام اِما واتسون است که پس از سالها زندگی نزد عمه ثروتمندش، به خانواده کمدرآمد خود بازمیگردد. آستن احتمالاً پس از مرگ پدرش نوشتن این اثر را کنار گذاشت. بخش باقیمانده نشان میدهد که رمان قرار بود به مسئله فقر زنان محترم و دشواری یافتن امنیت اجتماعی بپردازد.
سندیتون آخرین اثر جین آستن است. داستان در یک شهر ساحلی در حال توسعه میگذرد و شخصیتهایی را نشان میدهد که به تجارت، گردشگری، بیماری و مدهای اجتماعی علاقهمندند. آستن نوشتن آن را در ژانویه ۱۸۱۷ آغاز کرد و در ۱۸ مارس، بهدلیل وخامت بیماری، کنار گذاشت. از این رمان یازده فصل کامل و بخشی از فصل دوازدهم باقی مانده است.
نوشتههای نوجوانی او نیز ارزش ادبی و تاریخی دارند. آثاری مانند «عشق و دوستی»، «تاریخ انگلستان» و «قلعه لزلی» نشان میدهند که آستن از نوجوانی قواعد رایج داستانهای عاشقانه، روایتهای تاریخی و شخصیتهای بیشازحد احساساتی را به تمسخر میگرفت.
ترتیب خواندن آثار جین آستن
برای خواندن آثار جین آستن یک ترتیب قطعی وجود ندارد. بااینحال، خوانندهای که برای نخستین بار وارد جهان او میشود، بهتر است از اثری روان، پرگفتوگو و دارای شخصیتهای جذاب شروع کند.
ترتیب پیشنهادی برای بیشتر خوانندگان چنین است:
- غرور و تعصب؛ بهترین نقطه ورود به جهان آستن
- عقل و احساس؛ برای درک تقابل منطق و عاطفه
- اِما؛ نمونهای کاملتر از طنز و شخصیتپردازی آستن
- ترغیب؛ اثری آرامتر، پختهتر و عاطفیتر
- نورثنگر ابی؛ برای آشنایی با طنز ادبی و بازی آستن با ژانر گوتیک
- منسفیلد پارک؛ پیچیدهترین و اخلاقیترین رمان او
- لیدی سوزان، واتسونها و سندیتون؛ برای شناخت جنبههای کمتر دیدهشده نویسنده
کسانی که میخواهند تحول ادبی نویسنده را دنبال کنند، میتوانند آثار را بر اساس ترتیب انتشار بخوانند: «عقل و احساس»، «غرور و تعصب»، «منسفیلد پارک»، «اِما»، «نورثنگر ابی» و «ترغیب».
هنگام خرید نیز بهتر است به نام مترجم، ناشر و کامل بودن متن توجه شود. تنوع ترجمهها و چاپها باعث شده است که نسخههای مختلفی از آثار او در بازار وجود داشته باشند. برای تهیه چاپهای قدیمیتر یا نسخههای اقتصادی، جستوجو در بخش کتاب دست دوم نیز میتواند انتخابهای بیشتری در اختیار خواننده قرار دهد.
بهترین کتاب جین آستن کدام است؟
برای بیشتر خوانندگان، «غرور و تعصب» بهترین کتاب برای شروع و مشهورترین اثر جین آستن است. این رمان تقریباً تمام ویژگیهای محبوب نوشتههای او را در خود دارد: قهرمانی باهوش و مستقل، رابطهای پرتنش، گفتوگوهای کنایهآمیز، شخصیتهای فرعی خندهدار و نقد دقیق طبقه اجتماعی.
اما بهترین اثر آستن برای همه یکسان نیست:
- برای داستانی پرکشش و رمانتیک، «غرور و تعصب» انتخاب مناسبتری است.
- برای شخصیتپردازی پیچیده و طنز ظریف، «اِما» برتری دارد.
- برای تجربهای عاطفی، آرام و پخته، «ترغیب» پیشنهاد میشود.
- برای علاقهمندان به روابط خانوادگی و تقابل عقل و احساس، «عقل و احساس» گزینه مناسبی است.
- برای خوانندگانی که به مسائل اخلاقی و اجتماعی پیچیده علاقه دارند، «منسفیلد پارک» ارزش بیشتری خواهد داشت.
- برای علاقهمندان به طنز درباره ادبیات ترسناک و تخیل افراطی، «نورثنگر ابی» جذابتر است.
بنابراین «غرور و تعصب» را میتوان بهترین انتخاب عمومی دانست، اما «اِما» و «ترغیب» معمولاً برای خوانندگانی که با جهان آستن آشناتر شدهاند، عمق بیشتری پیدا میکنند.
سبک نوشتاری و ویژگیهای آثار جین آستن
نثر جین آستن در نگاه اول ساده و آرام به نظر میرسد، اما پشت این سادگی، ساختاری دقیق و حسابشده قرار دارد. او بدون توصیف جنگها، انقلابها یا ماجراهای بزرگ، از اتفاقات روزمره برای آشکار کردن پیچیدگیهای شخصیت انسان استفاده میکند.
یکی از مهمترین ویژگیهای سبک او طنز و کنایه است. راوی گاهی جملهای را بهظاهر جدی بیان میکند، اما خواننده بهتدریج متوجه میشود که هدف اصلی، نقد یک شخصیت یا باور اجتماعی است. جمله آغازین «غرور و تعصب» نمونه مشهور این شیوه است.
ویژگی مهم دیگر، استفاده استادانه از گفتار غیرمستقیم آزاد است. در این روش، صدای راوی و افکار شخصیت به یکدیگر نزدیک میشوند. خواننده جهان را از دریچه ذهن شخصیت میبیند، اما همزمان میتواند اشتباهها و پیشداوریهای او را نیز تشخیص دهد. این شیوه در «اِما» اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا خواننده مدت زیادی تحت تأثیر برداشتهای نادرست اِما قرار میگیرد.
آستن در شخصیتپردازی نیز بهجای توضیح مستقیم، از گفتوگو، رفتار و واکنشهای کوچک استفاده میکند. نحوه سخن گفتن آقای کالینز، سکوتهای آقای دارسی، دخالتهای اِما یا خودنمایی لیدی کاترین، بدون نیاز به شرح طولانی شخصیت آنها را آشکار میکند.
مسائل اقتصادی در آثار او حضوری همیشگی دارند. میزان درآمد، ارث، مالکیت زمین و امکان تأمین آینده، جزئیات حاشیهای نیستند؛ بلکه مستقیماً بر انتخابهای عاطفی شخصیتها تأثیر میگذارند. آستن نشان میدهد که در جامعه زمان او، عشق و ازدواج را نمیتوان از پول و طبقه اجتماعی جدا کرد.
از دیگر ویژگیهای آثار جین آستن میتوان به این موارد اشاره کرد:
- تمرکز بر رشد اخلاقی و خودشناسی شخصیتها
- نقد ازدواجهای بدون علاقه یا بدون شناخت
- نمایش محدودیتهای اقتصادی و حقوقی زنان
- توجه به فاصله میان ظاهر محترمانه و شخصیت واقعی افراد
- خلق شخصیتهای فرعی ماندگار و طنزآمیز
- استفاده از محیطهای کوچک برای بررسی مسائل بزرگ انسانی
علت مرگ جین آستن
جین آستن در ۱۸ ژوئیه ۱۸۱۷، در ۴۱سالگی، پس از چند ماه بیماری شدید درگذشت. پزشکان زمان او علت دقیق بیماری را ثبت نکردند و اسناد باقیمانده برای تشخیص قطعی کافی نیستند. به همین دلیل، علت مرگ جین آستن همچنان یکی از بحثبرانگیزترین بخشهای زندگی او محسوب میشود.
اطلاعات موجود بیشتر از نامههای خود آستن و گزارشهای اعضای خانواده به دست آمدهاند. خستگی شدید، ضعف، درد، تبهای دورهای، تغییر رنگ پوست و دشواری در راه رفتن از جمله علائمی هستند که در منابع مختلف به آنها اشاره شده است.
نظریههای پزشکی درباره مرگ جین آستن
یکی از مشهورترین نظریهها، ابتلای جین آستن به بیماری آدیسون است. این بیماری بر اثر نارسایی غدد فوقکلیوی ایجاد میشود و میتواند با ضعف، کاهش وزن، افت فشار و تیره شدن پوست همراه باشد. جراح انگلیسی زکری کوپ در سال ۱۹۶۴ با بررسی نامههای آستن این تشخیص را مطرح کرد.
بااینحال، پژوهشگران دیگر معتقدند روند بیماری آستن با آدیسون کاملاً سازگار نیست. تبهای دورهای و دورههای بهبود و وخامت، برخی متخصصان را به سوی تشخیصهای دیگری هدایت کردهاند.
نظریه مهم دیگر، ابتلا به لنفوم هوچکین، نوعی سرطان سیستم لنفاوی، است. آنت آپفال در مقالهای پزشکی در سال ۲۰۰۵ استدلال کرد که شواهد موجود احتمال بیماری هوچکین را تقویت و تشخیص آدیسون را تضعیف میکنند. بااینحال، نبود پرونده پزشکی، آزمایش و کالبدشکافی باعث میشود این فرضیه نیز اثباتپذیر نباشد.
سل، سرطان و بیماریهای خودایمنی نیز در میان تشخیصهای احتمالی مطرح شدهاند. نظریهای کماعتبارتر، مرگ بر اثر مسمومیت با آرسنیک است. این فرضیه بر تغییر رنگ پوست و تفاوت شماره سه عینک منسوب به آستن تکیه دارد. کتابخانه بریتانیا احتمال داده بود که تغییر سریع قدرت بینایی ممکن است با آبمروارید ارتباط داشته باشد، اما خود این شواهد وجود مسمومیت عمدی یا حتی تماس قطعی با آرسنیک را اثبات نمیکنند.
در نتیجه، علت دقیق مرگ جین آستن مشخص نیست. بیماری آدیسون و لنفوم هوچکین دو فرضیه مشهورترند، اما هیچیک را نمیتوان تشخیص نهایی دانست.
آخرین روزها و نوشتههای پایانی
جین آستن با وجود بیماری تا ماههای پایانی زندگی دست از نوشتن نکشید. او در سال ۱۸۱۶ بازنویسی «ترغیب» را به پایان رساند و در ژانویه ۱۸۱۷ کار روی «سندیتون» را آغاز کرد.
در ۱۸ مارس ۱۸۱۷، هنگامی که بیماری توان جسمیاش را کاهش داده بود، نوشتن «سندیتون» را متوقف کرد. حدود دو ماه بعد، همراه خواهرش کاساندرا به وینچستر رفت تا تحت درمان جایلز کینگ لایفورد قرار گیرد.
حتی در روزهای پایانی، طنز آستن از بین نرفته بود. او در ۱۵ ژوئیه ۱۸۱۷، تنها چند روز پیش از مرگ، شعری طنزآمیز درباره مسابقات اسبدوانی وینچستر و باران روز سنت سویتن نوشت. این شعر که با عنوان «ابیات وینچستر» شناخته میشود، آخرین اثر ادبی ثبتشده او است.
جین در ساعات اولیه ۱۸ ژوئیه درگذشت. کاساندرا که در کنارش بود، در نامهای از فقدان خواهرش بهعنوان ازدستدادن گنجی بیهمتا یاد کرد. مرگ آستن در زمانی اتفاق افتاد که توانایی ادبی او همچنان رو به گسترش بود؛ «ترغیب» و بخش باقیمانده از «سندیتون» نشان میدهند که او در آستانه ورود به مرحله تازهای از نویسندگی قرار داشت.
جملات و نقلقولهای معروف جین آستن
بخش زیادی از جذابیت آثار جین آستن از جملههای کوتاه، کنایهآمیز و دقیق او میآید. البته معنای بعضی از این جملهها بدون توجه به گوینده و موقعیت داستان ممکن است تغییر کند.
۱. آغاز مشهور غرور و تعصب
«این حقیقتی است که همه بر آن اتفاق نظر دارند: مرد مجردی که ثروت مناسبی دارد، حتماً باید در جستوجوی همسر باشد.»
این جمله در ظاهر درباره خواسته مردان ثروتمند است، اما در واقع نگاه خانوادهها و جامعه به ازدواج و ثروت را به تمسخر میگیرد.
۲. درباره مهربانی در اِما
«هیچ جذابیتی با مهربانی قلب برابری نمیکند.»
این جمله به یکی از مهمترین درسهای اخلاقی «اِما» اشاره دارد: هوش و جایگاه اجتماعی بدون همدلی، برای شناخت ارزش واقعی انسانها کافی نیستند.
۳. در ستایش رمانخوانی در نورثنگر ابی
«کسی که از خواندن یک رمان خوب لذت نمیبرد، چه زن باشد و چه مرد، باید بهشدت کسلکننده باشد.»
آستن در دورهای این جمله را نوشت که رمانخوانی، بهویژه برای زنان جوان، گاهی فعالیتی سطحی یا نامناسب تلقی میشد.
۴. درباره امید در عقل و احساس
«خوشبختی خودت را بشناس. به چیزی جز صبر نیاز نداری؛ یا نام جذابتری بر آن بگذار و امید صدایش کن.»
این جمله رابطه میان شکیبایی، شناخت درست و امید را در جهان اخلاقی آستن خلاصه میکند.
چرا آثار جین آستن پس از دو قرن هنوز خواندنی است؟
دنیای اجتماعی جین آستن با جهان امروز تفاوتهای زیادی دارد، اما احساسات و خطاهایی که شخصیتهایش تجربه میکنند همچنان آشنا هستند. افراد هنوز بر اساس نخستین برداشت خود قضاوت میکنند، تحت تأثیر جایگاه اجتماعی قرار میگیرند، رفتار دیگران را اشتباه تفسیر میکنند و گاهی تصور نادرستی از تواناییها یا ارزشهای خود دارند.
شخصیتهای آستن کامل نیستند. الیزابت بنت با وجود هوش و استقلالش دچار پیشداوری میشود. دارسی باید غرور خود را کنار بگذارد. اِما دیگران را بهدرستی نمیشناسد و فانی پرایس برای دفاع از قضاوت اخلاقی خود ناچار است در برابر فشار اطرافیان مقاومت کند. همین نقصها باعث میشوند شخصیتها واقعی و قابلباور باشند.
دلیل دیگر ماندگاری آثار آستن، امکان خواندن آنها در چند سطح متفاوت است. یک خواننده ممکن است «غرور و تعصب» را ابتدا بهعنوان داستانی عاشقانه بخواند و در مطالعه بعدی، نقد اقتصادی و طبقاتی آن را کشف کند. در آثار او حتی گفتوگوهای ساده درباره مهمانی، لباس یا دیدار خانوادگی میتوانند اطلاعات مهمی درباره قدرت، پول و جایگاه افراد منتقل کنند.
رمانهای جین آستن همچنین ظرفیت زیادی برای اقتباس دارند. داستانهای او بارها در قالب فیلمهای تاریخی، سریالهای تلویزیونی و بازآفرینیهای مدرن ساخته شدهاند. جذابیت این اقتباسها نشان میدهد که ساختار روابط و تعارضهای آثار آستن را میتوان از انگلستان قرن نوزدهم به محیطها و فرهنگهای دیگر منتقل کرد.
مهمتر از همه، آستن به خواننده اجازه میدهد همزمان بخندد و قضاوت کند. طنز او فقط برای سرگرمی نیست؛ راهی است برای نشان دادن فاصله میان تصویری که افراد از خود میسازند و واقعیتی که رفتارشان آشکار میکند.
ماجرابوک مسیر دسترسی به آثار آستن را نیز برای خوانندگان سادهتر کرده است. شما میتوانید کتابهایی را که دیگر به آنها نیاز ندارید به ماجرابوک تحویل دهید. کتابها به نام خودتان قیمتگذاری و برای فروش عرضه میشوند و پس از فروش، مبلغ آنها به کیف پول پنل کاربری شما واریز میشود. سپس میتوانید با همین اعتبار، یکی از آثار جین آستن یا هر کتاب دیگری را از سایت و شعب حضوری ماجرابوک خریداری کنید؛ یعنی بدون پرداخت وجه جدید، کتابهای خواندهشده خود را به تجربههای مطالعاتی تازه تبدیل کنید.
جمعبندی
جین آستن در طول زندگی کوتاهش جهان بزرگی را در محدوده خانهها، مهمانیها، گفتوگوها و روابط خانوادگی خلق کرد. او بدون استفاده از ماجراهای بزرگ، نشان داد که تصمیم درباره ازدواج، پول، موقعیت اجتماعی و قضاوت دیگران تا چه اندازه میتواند سرنوشت انسان را تغییر دهد.
زندگی شخصی آستن نیز مانند رمانهایش میان احساس و واقعیت اقتصادی قرار داشت. او با تام لفروی رابطهای عاطفی اما نامشخص داشت، پیشنهاد ازدواج امن هریس بیگویدر را پس گرفت و در نهایت زندگی مجردی را انتخاب کرد که آزادی بیشتری برای نوشتن در اختیارش میگذاشت، هرچند با ناامنی مالی همراه بود.
شش رمان کامل، آثار جوانی، «لیدی سوزان» و نوشتههای ناتمامی مانند «واتسونها» و «سندیتون» میراث ادبی او را تشکیل میدهند. برای شروع مطالعه، «غرور و تعصب» بهترین انتخاب عمومی است؛ اما «اِما» و «ترغیب» نیز تصویری عمیقتر از توانایی نویسنده در شخصیتپردازی و تحلیل عواطف انسانی ارائه میکنند.
علت مرگ جین آستن هنوز بهطور قطعی مشخص نشده است. بیماری آدیسون و لنفوم هوچکین مهمترین فرضیهها هستند، اما نبود مدارک پزشکی مانع رسیدن به نتیجه نهایی میشود. آنچه تردیدی در آن وجود ندارد، ادامه حیات ادبی او است؛ نویسندهای که در زمان زندگی نامش روی جلد کتابهایش دیده نمیشد، امروز یکی از شناختهشدهترین چهرههای ادبیات جهان است.
برای خرید این آثار میتوانید نسخههای موجود در ماجرابوک را بررسی کنید. ماجرابوک بهعنوان اولین و بزرگترین مرکز تبادل کتاب خصوصی ایران، مجموعهای گسترده از کتابهای دست دوم را با قیمتهای خیلی مناسب و بهصرفه ارائه میدهد. حتی اگر کتابی برای تبادل نداشته باشید، همچنان میتوانید آثار جین آستن و هزاران عنوان دیگر در ژانرهای مختلف را با هزینهای مناسبتر از بسیاری از نسخههای موجود در بازار خریداری کنید.
در ماجرابوک کتابهای قدیمی شما کنار گذاشته نمیشوند؛ آنها به دست خوانندهای تازه میرسند و اعتبار حاصل از فروششان میتواند مسیر شما را به سمت کتاب و ماجرایی تازه باز کند.
سوالات متداول
- کدام فیلمها از رمانهای جین آستن ساخته شدهاند؟
تقریباً تمام رمانهای اصلی جین آستن چندین بار برای سینما و تلویزیون اقتباس شدهاند. از مشهورترین نمونهها میتوان به این آثار اشاره کرد:
- سریال «غرور و تعصب» محصول ۱۹۹۵ شبکه BBC با بازی کالین فرث و جنیفر ایلی
- فیلم «غرور و تعصب» محصول ۲۰۰۵ با بازی کیرا نایتلی و متیو مکفادین
- فیلم «عقل و احساس» محصول ۱۹۹۵ به کارگردانی انگ لی
- فیلمهای «اِما» محصول ۱۹۹۶ و ۲۰۲۰
- فیلم «ترغیب» محصول ۱۹۹۵
- فیلم «منسفیلد پارک» محصول ۱۹۹۹
- فیلم تلویزیونی «نورثنگر ابی» محصول ۲۰۰۷
- فیلم «عشق و دوستی» محصول ۲۰۱۶ که بر اساس «لیدی سوزان» ساخته شده است
- فیلم «بیسرنخ» یا Clueless محصول ۱۹۹۵ نیز بازآفرینی مدرنی از داستان «اِما» در فضای نوجوانان آمریکایی است.
- جین آستن چند کتاب نوشت؟
جین آستن شش رمان بلند و کامل نوشت که مجموعه اصلی آثار او را تشکیل میدهند: «عقل و احساس»، «غرور و تعصب»، «منسفیلد پارک»، «اِما»، «نورثنگر ابی» و «ترغیب». او علاوه بر این شش رمان، آثاری مانند «لیدی سوزان»، نوشتههای نوجوانی و دو رمان ناتمام مهم با نامهای «واتسونها» و «سندیتون» نیز از خود به جا گذاشت. بنابراین پاسخ دقیق به این پرسش به تعریف «کتاب» بستگی دارد، اما تعداد رمانهای بلند و کامل او شش اثر است.
- جین آستن چند سال داشت وقتی فوت کرد؟
جین آستن در ۱۶ دسامبر ۱۷۷۵ متولد شد و در ۱۸ ژوئیه ۱۸۱۷ درگذشت. او هنگام مرگ ۴۱ سال داشت و تنها چند ماه تا تولد ۴۲سالگیاش فاصله داشت.
- آیا برای خرید کتابهای جین آستن از ماجرابوک باید کتابی برای تبادل داشته باشیم؟
خیر. ماجرابوک هم برای افرادی که قصد تبادل کتاب دارند و هم برای خریداران عادی طراحی شده است. اگر کتابهایی دارید که دیگر به آنها نیاز ندارید، میتوانید آنها را به ماجرابوک تحویل دهید و پس از فروش، با اعتبار کیف پول خود کتابهای جین آستن یا دیگر آثار موردنظرتان را خریداری کنید. اگر کتابی برای واگذاری ندارید نیز امکان خرید مستقیم از سایت یا چهار شعبه حضوری ماجرابوک در تهران وجود دارد. بسیاری از نسخهها، بهویژه کتابهای دست دوم، با قیمتهای بسیار مناسب و بهصرفه عرضه میشوند.
